Disclaimer: Hình ảnh sau đây có thể bị đơn giản hóa và làm sai đi một vài chi tiết kỹ thuật, nhưng quan trọng là giúp bạn hiểu sơ sơ blockchain là gì.
Giờ hãy tưởng tượng bây giờ là 23 Tết, bạn và 3 người bạn tổ chức đánh tiến lên miền Nam. Đến cuối ván, mỗi lá bài còn lại trên tay tương ứng với 1k VND. Thay vì dùng tiền mặt, bạn và đồng đội lập một cái Google Sheet để ghi lại thắng thua sau mỗi ván.
Điểm quan trọng ở đây: Mỗi khi muốn ghi lại kết quả một ván, cả 4 người đều phải đồng ý rằng thông tin này chính xác. Sau khi mọi người đồng thuận, thông tin mới được ghi lại trên Google Sheet. Và một khi đã được ghi lại, không ai có thể thay đổi hay chỉnh sửa thông tin này nữa.
Giải thích về blockchain:
- Google Sheet ở đây chính là một cuốn sổ cái (ledger), tương tự như cách blockchain ghi lại các giao dịch.
- Sự đồng thuận của 4 người tượng trưng cho cơ chế đồng thuận trong blockchain, nơi các máy tính (nodes) phải đồng ý rằng giao dịch là hợp lệ trước khi nó được ghi vào chuỗi.
- Không thể sửa đổi sau khi đã ghi lại chính là một trong những đặc điểm nổi bật của blockchain, gọi là tính bất biến.
Dù hình ảnh này đơn giản hóa một chút, nhưng hy vọng nó giúp bạn hình dung ra cách blockchain hoạt động!

Decentralization (Phi tập trung) = 4 người đều phải đồng ý với bản ghi trước khi nó được thêm vào. Điều này giống với việc tất cả các validator node trên blockchain đều cần xác nhận một giao dịch trước khi nó được ghi lại.
Centralization (Tập trung) = Chỉ cần 1 người đồng ý là bản ghi có thể được thêm vào, giống như cách các hệ thống tập trung hoạt động, nơi một cá nhân hoặc tổ chức có quyền quyết định mọi thứ mà không cần thông qua người khác.
Google Sheet = Distributed Ledger (Sổ cái phân tán): Sổ cái này được phân phối trên nhiều nút mạng, giống như cách Google Sheet được chia sẻ với mọi người. Mỗi người đều có quyền truy cập vào dữ liệu và không thể thay đổi dữ liệu đã được ghi mà không có sự đồng ý của cả nhóm.
Records được ghi = Blockchain Transactions Getting Executed (Giao dịch blockchain được thực hiện): Mỗi khi một giao dịch được xác nhận, nó sẽ được ghi vào sổ cái blockchain, giống như việc bạn ghi lại kết quả của mỗi ván bài trên Google Sheet.
4 người các bạn = Validator Nodes (Nút xác thực): Các bạn chính là những nút xác thực trong hệ thống blockchain. Chỉ khi tất cả các nút xác thực đều đồng ý rằng một giao dịch là hợp lệ, nó mới được ghi lại trong sổ cái.
Bây giờ lại đến 27 Tết. Không chỉ mỗi team bạn mà cả công ty bây giờ FOMO game play-to-earn $tienlenmienNam.
Bạn nghĩ ra cách kiếm tiền: gọi cả team 8 người, bây giờ không chơi bài nữa mà sẽ cùng nhau theo dõi các sới khác nhau trong công ty.
Tại sao cần tới 8 người ? vì công ty nhiều whales to, 1 lá giờ trị giá 1 triệu đồng. Ai cầm 8 lá mà nói là 5 lá là chết dở.
Vậy là bạn vừa scale blockchain $tienlenmienNam bằng cách add thêm 4 validators node.

Vậy cách này có ưu và nhược điểm gì ?
Ưu điểm:
- Security: 8 người check sẽ tín hơn 4 người.
- Decentralization: khi có tận 8 người thì 1 người sẽ bớt dám làm liều, tham ô.
Nhược điểm: - Scalability: 8 người cùng check kết quả sẽ tốn thời gian hơn chỉ 4 người cùng check kết quả.
Scalability Trilemma là vấn đề được nhắc tới lần đầu bởi Vitalik Buterin, nhà sáng lập Ethereum, đã đưa ra khái niệm Scalability Trilemma (vấn đề bộ ba mở rộng), đại ý rằng đây là một vấn đề mà blockchain phải đối mặt khi cố gắng cân bằng ba yếu tố: chỉ có thể chọn 2 trong 3 yếu tố trên.

Vậy yếu tố nào quan trọng nhất trong Product Growth ?
Theo quan điểm cá nhân của Brofessor, Decentralization không phải là yếu tố quan trọng nhất.
So sánh giữa các mô hình,
Centralization = socialist planned economy
Decentralization = capitalist free economy
Thì Ronin, với cơ chế semi-decentralization, nằm ở giữa hai mô hình này. Ronin vừa đảm bảo sự kiểm soát để tránh những dự án lừa đảo deploy scam smart contract, vừa khuyến khích các dự án chân chính phát triển trên nền tảng của Ronin.
Điều này phản ánh sự cân bằng trong việc duy trì tính bảo mật và sự tin cậy trong khi vẫn mở cửa cho sự đổi mới và tăng trưởng.
Bài viết sau mình sẽ nói thêm về ZkEVM.

Tìm hiểu thêm : https://www.threads.net/@brofessor.ron/post/C9Hde2dvZq4?xmt=AQGzF1jFBdaU6w9Tay75TFgzCRfMpXMi0co0jLuR2uqhjQ
Trả lời