0xbabydefi

Keep it simple stupid

Layer 2: Giải Pháp Tăng Tốc Blockchain

Layer 2 là một giải pháp mở rộng (lớp thứ 2) được xây dựng trên nền tảng của Layer 1 (lớp thứ nhất) như Bitcoin hoặc Ethereum. Các giải pháp Layer 2 giúp tăng tốc độ xử lý và giảm chi phí giao dịch trên Layer 1 bằng cách thiết lập các mạng lưới hoặc kênh riêng biệt.

Layer 2 ra đời, là các giải pháp off-chain, các giao dịch được đưa ra ngoài chuỗi được xử lý, thực thi và cuối cùng được mang trở lại Layer 1.

Tại sao layer 2 lại cần thiết?

Ba tính chất đáng mong đợi của một chuỗi khối có thể kể đến tính phi tập trung, tính bảo mật và khả năng mở rộng. 

Bảo lưu tính năng bảo mật và phi tập trung: Layer 2 duy trì tính bảo mật và phi tập trung từ Layer 1, đồng thời tăng khả năng mở rộng mạng lưới.

Mở rộng khả năng xử lý: Layer 2 tăng khả năng xử lý giao dịch, giảm tắc nghẽn mạng và mở rộng băng thông, từ đó giúp giải quyết vấn đề về sự cản trở trong việc thực hiện giao dịch.

Giảm chi phí: Layer 2 giảm chi phí cho người dùng thông qua các biện pháp khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc sử dụng.

Layer 2 hoạt động ra sao?

Chúng ta sẽ có tổng cộng là 4 giải pháp Layer 2 nổi bật cho Ethereum bao gồm:

1./ State Channel

State Channel là từ trên 2 người mở ra 1 kênh riêng (ở dưới là 1 Smartcontract). Tất cả các cá nhân trong channel này có thể tương tác (mua bán, gửi tiền, giao dịch,…) một cách nhanh gọn, dễ dàng và chi phí rẻ. Và channel sẽ chỉ gửi 2 thông tin lên Layer 1 bao gồm:

 Giao dịch mở kênh, đóng kênh.

 Số dư cuối cùng của tất cả thành viên trong channel.

2./ Rollup ( thực hiện hàng trăm giao dịch -> gom lại thành 1 giao dịch -> Layer 1)

Rollup có nghĩa là các giao dịch sẽ được thực thi ngoài chuỗi sau đó hàng trăm giao dịch đó sẽ được gom lại thành 1 Batch (lô) duy nhất và được đính kèm với Bằng chứng giao dịch rồi gửi về Layer 1. Tại Layer 1, Batch sẽ được đồng thuận bởi các Validator, đưa vào Block mới nhất và lưu trữ trên mạng lưới chính. Vì vậy mà nói, Layer 2 thừa hưởng tính phi tập trung & bảo mật của Ethereum.

  • Optimistic Rollup: Optimistic Rollup sử dụng bằng chứng Fraud Proof (Bằng chứng Gian Lận).
  • Zero – Knowledge Rollup (Zk Rollup): ZK Rollup sử dụng bằng chứng Validity Proof (Bằng chứng hợp lệ).

3./ Plasma (fraud proofs + blockchain riêng biệt neo vào Ethereum)

Plasma hay con gọi là “chuỗi con” cũng là một blockchain riêng biệt nhưng nhận được sự bảo mật từ Ethereum.

Plasma tương đồng với Optimistic Rollup khi cùng sử dụng chung bằng chứng Praud Proof nhưng sự khác biệt ở đây là nếu như Optimistic Rollup gửi toàn bộ thông tin về các giao dịch về chuỗi chính thì Plasma chỉ gửi một phần thông tin các giao dịch. Từ đó, Plasma chấp nhận hy sinh một phần bảo mật của mạng lưới để hướng đến việc mở rộng (tốc độ, chi phí giao dịch) tốt hơn các giải pháp Optimistic Rollup.

4./ Validium (validity proof + KHÔNG lưu trữ dữ liệu giao dịch trên Ethereum)

Nếu Plasma có sự tương đồng với Optimistic Rollup.

Thì Validium có sự tương đồng với Zk Rollup khi cùng sử dụng bằng chứng ZK Proof nhưng sự khác biệt ở đây là nếu như Zk Rollup gửi toàn bộ thông tin về các giao dịch về chuỗi chính thì Validium chỉ gửi một phần thông tin các giao dịch. Từ đó, Validium chấp nhận hy sinh một phần bảo mật của mạng lưới để hướng đến việc mở rộng (tốc độ, chi phí giao dịch) tốt hơn các giải pháp ZK Rollup.

5./ Sidechain (blockchain độc lập chạy song song với Layer 1)

Sidechain và Ethereum mainet kết nối với nhau thông qua một cây cầu hai chiều và Side Chain không đăng bất kì một thông tin nào của nó trên Ethereum Mainet.

So sánh Optimistic Rollups & ZK Rollups

  • Optimistic rollups: fraud proof + Lưu dữ liệu trên Ethereum
  • Zero-knowledge (zk) rollups: validity proof + Lưu dữ liệu trên Ethereum

Optimistic Rollup
Cơ chế của nó giả định rằng tất cả các giao dịch được gửi lên chuỗi đều là hợp lệ mặc dù chưa hề được xác minh các giao dịch đó đã được thực hiện chính xác hay chưa. Optimistic Rollups phải dựa vào một cơ chế kiểm soát để đảm bảo tính hợp lệ của các giao dịch, và fraud proof (bằng chứng gian lận) là bộ phận quản lý sự xác minh này. Trong trường hợp phát hiện gian lận, Optimistic Rollups sẽ kích hoạt quy trình kiểm tra chống gian lận và sử dụng dữ liệu có sẵn để xác thực lại giao dịch.

  • Mặc định các giao dịch hợp lệ -> thách thức -> fraud proofs
  • Giao dịch: bị trì hoãn
  • Chi phí: thấp

ZK Rollups
Giải pháp Zero-knowledge hay còn gọi là ZK-Rollups có khả năng Rollups hàng trăm giao dịch ra off-chain và tạo ra các bằng chứng mật mã SNARK. Đây được coi là bằng chứng hợp lệ và được lưu trên Layer 1 – Ethereum. ZK-Rollups dựa vào khả năng chống kiểm duyệt của Layer 1 Ethereum vì sự tồn tại chứ không phải vì tính bảo mật của nó. ZK-Rollups không cần sự giám sát vì sau khi một block được xác minh, tài sản của người dùng luôn được đảm bảo có thể thu hồi được ngay cả khi các operator từ chối hợp tác.

  • Zk proof + không tiết lộ thông tin nhạy cảm
  • Giao dịch: Nhanh
  • Chi phí: bằng chứng tính toán -> cao hơn

Hệ sinh thái Layer 2

Đang phát triển rất mạnh mẽ, ngày càng nhiều các dự án mới ra đời. Một số dự án tiêu biểu:

  • Optimistic rollup :

+ OP Stack: OP, Base, Blast, Metis, WLD, Cyber,..

+ Arbitrum: ARB, Paralle

  • Zk rollup: Zksync, Starknet, Linea, Scroll, Taiko,…

https://ethereum.org/vi/layer-2/

https://l2beat.com/scaling/summary

Trả lời

Điều hướng

Giới thiệu

IYKYK

Tạo trang web của bạn, miễn phí trên WordPress.com.Tạo trang web của bạn.
Bắt đầu miễn phí